ارتقای مدیریت پسماند شهری با رویکرد کشاورزی شهری و استفاده مجدد منابع آلی

چکیده

مدیریت پسماند شهری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و اقتصادی شهرهای امروز، نیازمند رویکردهایی نوآورانه و پایدار است که بتواند چرخه تولید، مصرف و بازیافت را در چارچوب توسعه پایدار سامان دهد. در این میان، بهره‌گیری از ظرفیت‌های کشاورزی شهری و استفاده مجدد از منابع آلی موجود در پسماندها، می‌تواند گامی مؤثر در جهت کاهش حجم زباله، بهبود کیفیت محیط‌زیست، ارتقای امنیت غذایی و کاهش هزینه‌های مدیریت شهری باشد. کشاورزی شهری نه‌تنها فرصتی برای بازتولید مواد آلی و بازگرداندن آن‌ها به چرخه طبیعی است، بلکه با ایجاد اشتغال سبز، افزایش تعاملات اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهری نیز همراه است. این مقاله با تکیه بر ادبیات نظری و تجربیات موفق جهانی، به بررسی ابعاد مختلف مدیریت پسماند شهری با رویکرد کشاورزی شهری می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه می‌توان از پسماندهای آلی به‌عنوان منبعی ارزشمند برای تولید کمپوست، کود زیستی و سوخت‌های سبز استفاده کرد. همچنین، سیاست‌ها و سازوکارهای نهادی لازم برای اجرای این الگو در شهرهای ایران مورد تحلیل قرار گرفته است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تلفیق نظام مدیریت پسماند با برنامه‌های کشاورزی شهری می‌تواند به شکل مؤثری از فشار بر سیستم‌های دفع زباله بکاهد، به احیای اکوسیستم‌های شهری کمک کند و نقش مهمی در تحقق شهر پایدار و تاب‌آور ایفا نماید.