تحلیل علل پایداری و پیامدهای تورم در اقتصاد ایران با تأکید بر راهکارهای نوین

چکیده

تورم یکی از چالش‌های دیرینه و تعیین‌کننده اقتصاد ایران بوده و در دهه‌های اخیر به عنوان اساسی‌ترین عامل بی‌ثبات‌کننده متغیرهای کلان اقتصادی شناخته می‌شود. تداوم نرخ‌های دو رقمی تورم در بیش از چهار دهه، موجب کاهش قدرت خرید خانوارها، تضعیف رشد اقتصادی، افزایش نااطمینانی، اختلال در تصمیم‌گیری بنگاه‌ها و تشدید نابرابری اجتماعی شده است. این مطالعه با هدف بررسی چیستی تورم، ریشه‌های شکل‌گیری آن و عوامل تداوم سطح بالای آن در اقتصاد ایران به نگارش درآمده است. در این پژوهش با استفاده از تحلیل محتوای مطالعات منتشرشده و مرور یافته‌های پژوهشی معتبر داخلی، ابعاد ساختاری، مالی و پولی تورم بررسی شده و نقش عواملی همچون رشد نقدینگی، کسری بودجه دولت، وابستگی به درآمدهای نفتی، نوسانات نرخ ارز و شکل‌گیری انتظارات تورمی تحلیل می‌شود. افزون بر آن، آثار تورم بر رفاه عمومی، ساختار تولید، سرمایه‌گذاری و توزیع درآمد مورد توجه قرار گرفته و در ادامه به معرفی راهکارهای نوین مقابله با تورم، از جمله بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی در سیاست‌گذاری اقتصادی پرداخته می‌شود. نتایج نشان می‌دهد که کنترل پایدار تورم در ایران نیازمند اصلاحات نهادی، انضباط مالی، استقلال سیاست پولی و بهره‌گیری از فناوری‌های تحلیلی پیشرفته در نظام تصمیم‌گیری اقتصادی است.