نقش تعدیل کنندگی استقلال هیات مدیره برارتباط بین چرخش مدیرعامل و مخارج پژوهش و توسعه

چکیده

بنگاه‌های اقتصادی به‌عنوان بازیگران کلیدی در فرآیند رشد و توسعه اقتصادی هر کشور شناخته می‌شوند و نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق اهداف کلان اقتصادی ایفا می‌کنند. مدیران این بنگاه‌ها برای دستیابی به اهداف بلندمدت و افزایش ارزش شرکت، ملزم به مدیریت بهینه منابع مالی و تخصیص کارآمد سرمایه‌ها هستند. با این حال، بسیاری از مدیران صنعتی مخارج پژوهش و توسعه را صرفاً به‌عنوان هزینه تلقی کرده و از مزایای بلندمدت و سودآورانه این سرمایه‌گذاری‌ها غفلت می‌ورزند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر چرخش مدیرعامل بر مخارج پژوهش و توسعه و همچنین نقش تعدیل‌گر استقلال هیئت مدیره در این رابطه است. در این راستا، داده‌های پژوهش از 167 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1392 تا 1401 جمع‌آوری شده است. برای آزمون فرضیه‌ها، روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته (GMM) و تحلیل داده‌های ترکیبی به‌کار گرفته شده است تا علاوه بر کنترل اثرات فردی و زمانی، اثرات متغیرهای مستقل و تعدیل‌گر به‌طور دقیق مورد ارزیابی قرار گیرد. نتایج تحلیل‌های آماری نشان می‌دهد که چرخش مدیرعامل تأثیر مثبت و معناداری بر مخارج پژوهش و توسعه شرکت‌ها دارد؛ به این معنا که تغییر در مدیریت ارشد موجب افزایش سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های نوآورانه و پژوهشی می‌شود. همچنین، استقلال هیئت مدیره به‌عنوان یک متغیر تعدیل‌گر، این رابطه مثبت را تقویت می‌کند؛ به‌گونه‌ای که در شرکت‌هایی با هیئت مدیره مستقل‌تر، تأثیر چرخش مدیرعامل بر افزایش مخارج پژوهش و توسعه قوی‌تر است. این یافته‌ها تأکید می‌کنند که سازوکارهای حاکمیت شرکتی و ساختار نظارتی می‌توانند نقش مهمی در تسهیل تصمیمات استراتژیک مرتبط با سرمایه‌گذاری‌های نوآورانه ایفا نمایند و در نهایت موجب بهبود عملکرد و ارزش‌آفرینی بلندمدت شرکت‌ها گردند.