نقش هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی سازمانی در شکل‌گیری یادگیری سازمانی در فرآیند تحول مدیریت دولتی در نظام اداری ایران

چکیده

تحولات مدیریت دولتی در ایران همواره با چالش‌های پایداری روبرو بوده است. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکردی توصیفی-تحلیلی، استدلال می‌کند که ریشه این ناکامی‌ها در فقر فلسفی و غلبه نگرش‌های مکانیکی به سازمان است. هدف این پژوهش، تبیین نقش هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی سازمانی در شکل‌گیری یادگیری سازمانی است. برای آزمون این فرضیه، وضعیت یادگیری و توسعه در سازمان‌های ایران بر اساس داده‌های تجربی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های حاصل از تحلیل اسنادی و آمارهای موجود نشان می‌دهد که غلبه روش‌های آموزش سنتی (۸۱.۷٪ حضوری) و فقدان بودجه سرمایه‌ای (۶۲٪ سازمان‌ها هزینه اندک)، صرفاً چالش‌های اجرایی نیستند، بلکه نشانگرهای یک بحران هستی‌شناختی‌اند؛ بحرانی که در آن سازمان به مثابه ماشینی ایستا و نه موجودیتی زنده و یادگیرنده درک می‌شود. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که گذار از آموزش‌های جزیره‌ای به یادگیری سازمانی پایدار، نیازمند تغییر پارادایم از هستی‌شناسی ایستا به پویا و بازتعریف معرفت‌شناسی سازمانی از انباشت اطلاعات به خلق دانش است.