شهرداری هوشمند: نقش هوش مصنوعی در بهبود گزارشگری مالی و بهینه¬سازی حسابرسی

چکیده

این پژوهش با هدف بازشناسی عوامل تعیین‌کننده‌ی استقبال از فناوری‌های هوش مصنوعی و بررسی پیامدهای آن بر دقت گزارشگری مالی، کارایی رویه‌های حسابرسی و میزان عدم تقارن اطلاعاتی در ساختارهای مالی شهرداری‌ها طراحی شد. مطالعه از نظر هدف در چارچوب کاربردی–توسعه‌ای قرار دارد و روش آن توصیفی–پیمایشی و همبستگی است. جامعه‌ی آماری شامل حسابرسان مستقل مرتبط با نهادهای شهری و کارکنان و مدیران مالی واحدهای حسابداری و بودجه در شهرداری‌ها و سازمان‌های وابسته بود. داده‌ها در سال ۱۴۰۴ از 159 پاسخ‌دهنده از طریق پرسشنامه‌های استانداردِ بومی‌شده (به‌صورت مکتوب و الکترونیکی) گردآوری و با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی در محیط نرم‌افزاری SmartPLS تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد پشتیبانی نهادی محلی (شامل تصمیمات شوراها و سیاست‌گذاران شهری)، حمایت مدیریت عالی، سهولت کاربرد فناوری، وجود بستر نوآوری سازمانی و آمادگی زیرساختی شهرداری‌ها به‌طور معنی‌داری پذیرش هوش مصنوعی را تقویت می‌کنند؛ در مقابل، فشار رقابتی محیطی و سازوکارهای اکوسیستم تأمین‌کننده تأثیر معناداری نشان ندادند. همچنین، پذیرش هوش مصنوعی صرفاً بهبود معناداری در کارایی فرآیندهای حسابرسی ایجاد کرد و اثرات مستقیم آن بر دقت گزارشگری مالی و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی معنادار نبود. نهایتاً، حکمرانی داده‌های کلان نقش تقویتی خاصی در تقویت رابطه پذیرش هوش مصنوعی و کارایی حسابرسی ایفا نمود. نتایج حاکی است که در بستر شهرداری‌ها پذیرش هوش مصنوعی بیشتر محصول پشتیبانی نهادی، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های داخلی و فرهنگ نوآوری است و برای تحقق تأثیرات شفاف‌سازانه و کاهش عدم تقارن اطلاعاتی نیازمند تقویت هم‌زمان حاکمیت داده، کنترل‌های داخلی و سازوکارهای افشا و پاسخگویی است.